گچ

پلاستیک

پلاستیک

پلاستیک به دسته وسیعی از مواد مصنوعی گفته می‌شود که از تعدادی مواد معمولی مانند زغال، نمک، پنبه، چوب، آب، مواد نفتی و گاز طبیعی ساخته می‌شود.

از این مواد معمولی، مواد شیمیایی نسبتاً ساده‌ای بدست می‌آید که به آنها ً مونومر‌ً می‌گویند. این مونومرها با یکدیگر واکنش داده ، مولکولهایی شبیه زنجیر بنام پولیمر یا پلیمر تشکیل می‌دهند.

تاریخچه

از دهه ۱۹۵۰ به بعد که انواع پلاستیک در صنعت ساختمان بکار گرفته شد، استفاده از این محصول با سرعت قابل ملاحظه ای رشد نمود. هم اکنون بیش از ۴۰ گروه مختلف از پلاستیک با ارزش تجارتی وجود دارد که هر کدام دارای خواص ویژه‌ای می‌باشد و کاربرد خاصی برای آن بوجود آمده است.

کاربرد

امروزه مواد پلاستیکی گسترش وسیعی دارشته و کاربرد فراوانی در صنایع مختلف پیدا کرده‌اند بطوریکه کمتر صنعتی را می‌توان نام برد که پلاستیک در محصولات آن بکار نرفته باشد.

انواع پلاستیکها بسیار بیشتر از ۴۰ نوع است. اما همانطور که ذکر شد، تنها این تعداد از آنها ارزش تجارتی دارند. برخی مانند یونولیت‌ سبک وزن و برخی بسیار سنگین هستند. گروهی در مقابل حرارت مقاومند و گروهی حتی در برابر حرارت آب گرم نیز مقاومت ندارند. دسته‌ای از آنها کدر و دسته‌ای دیگر شفافند و … . تمام خواص مختلف پلاستیکها، ناشی از تغییرات وزن ملکولی و شکل زنجیری آنها است.

پلاستیکها تأثیر عمیقی بر کلیه جوانب زندگی بشر گذاشته‌اند؛ بطوریکه امروزه زندگی بدون بکاربردن آنها امری غیر قابل انجام می‌نماید.

بطور کلی پلاستیکها را به دو گروه عمده تقسیم می‌کنند:

  1. پلاستیک‌ های نرم شونده در برابر حرارت یا Thermo Plastic
  2. پلاستیک‌ های سخت شونده در برابر حرارت (سخت شونده بمعنی حفظ حالت) با Thermo Setting

ترموپلاستیک‌ها ملکول‌هایی موازی دارند که در اثر حرارت، بدون گسختگی زنجیرها، نسبت به یکدیگر حرکت می‌کنند. مانند آرکلیک پلی اتیلن، پلی وینیل کلراید (پی وی سی)، پلی استایرین (پلاستیکهای سبک) و نایلون.

ترموستینگها نیز دارای ساختمان ملکولی زنجیریند. ولی در مرحله سخت شدن ، بین ملکولها اتصالات جانبی بوجود می‌آید و ملکولها به یکدیگر متصل می‌شوند و بعلت بوجود آمدن شبکه‌ای پیچیده، زنجیرها نمی‌توانند براحتی حرکت کنند . در نتیجه اعمال حرارت باعث حرکت و تغییر حالت فیزیکی آنها نمی‌شود. از این دسته بعنوان مثال به ذکر این نمونه‌ها بسنده می‌کنیم: چسبهای اپوکسی، پلی استر، پلی یوریتان، سلیکونها، انواع چسبهای دوقلو و سه قلو و … .

چسب در حقیقت همان سیمان (سیمان نه به معنای متدوال آن بلکه به معنای ماده پیوند دهنده) است. برای درک بهتر معنای سیمان بصورت متداول لطفا مقاله سیمان چیست؟ را مطالعه کنید.

این سیمانها روز به روز گسترده‌تر می‌شوند. چسبها در مقایسه با سیمان پرتلند، از نظر رسیدن به مقاومت مطلوب بسیار سریعتر عمل می‌کنند. اما مسأله مطرح در مورد این چسبها، مشکل بهای زیاد آنهاست.

البته توجه به این نکته در مورد مقایسه قیمت چسبها و سمان پرتلند جالب توجه است : تولید سیمان پرتلند صنعتی است با مصرف انرژی بالا. به همین دلیل کشورهای صنعتی رغبتی به تولید آن ندارند. همچنین این صنعت باعث آلودگی محیط زیست می‌شود.

با در نظر گرفتن این جهات، تولید سیمان پرتلند سبب افزایش قیمت انرژی می‌شود. در قرن آینده با افزایش قیمتت سیمان پرتلند و کاهش بهای چسبهای دیگر (بعلت رشد میزان تولید) به نقطه‌ای خواهیم رسید که این دو نوع سیمان با یکدیگر به رقابت می‌پردازند و در آن زمان است که در اکثر شرایط، سیمان پرتلند مغلوب سایر سیمانها خواهد بود.

در حال حاضر این چسبها مشکلاتی از قبیل آتش سوزی و غیره دارند که البته این مسایل بگونه ای نیست که تکنولوژی جدید از رفع آنها عاجز باشد و در آینده‌ای نچندان دور انشاء… قابل حل خواهد بود.

نکته دیگری که در مورد این چسبها باید مد نظر قرار گیرد آنست که کارکردن با آنها مستلزم داشتن دانش لازم در مورد آن چسب است؛ مانند نوع سطحی که چسب روی آن می‌چسبد یا درجه حرارتی که برای عمل‌آوری چسب لازم است. نتیجه آنکه آموزش نحوه استفاده و بکار گیری آنها در سطوح مختلف از مهندسین تا کارگران، امری شایسته و البته ضروری می‌نماید.

در دنیای امروز انواع مختلفی از چسبهای پلاستیکی ساخته شده است: چسبهای چوب،‌ سنگ، آهن، پارچه ، فولاد، بتن و غیره. هر کدام از این چسبها نیز خواص ویژه خود را دارند. بعنوان مثال چسبهای آکواریوم (سیلیکونها) بگونه‌ای ساخته می‌شوند که پس از سخت شدن حالت ارتجاعی حالت ارتجاعی بخود بگیرند.

این حالت جهت پرکردن درزهای انبساط و انقباض لازم است. از دیگر محصولات پلاستیکی، عایقهای مختلف است. مثلاً  ً پلی یوریتان‌ً عایقی است حرارتی بشکل ً کف ً که در محل مورد نظر تزریق می‌شود. این عایق حرارتی بگونه‌ای مطلوب وظیفه خود را ایفا می‌کند. در یخچالها بین دو لایه‌ درونی و بیرونی از پلی یوریتان استفاده می‌شود.

بطور کلی یکی از مسایلی که در ساختمان سازیهای داخلی به آن توجه نمی‌شود، مسأله بکارگیری عایقهای حرارتی در ساختمان است. این امر، دقیقاً همان مسأله‌ای است که از دهه ۱۹۸۰ که قیمت انرژی بعلت بحران سوخت افزایش یافت.

پیش از آنکه به شرح سایر موارد در مورد پلاستیکها بپردازیم، به این نکته بسیار مهم توجه کنید که تنها از پلاستیکهایی در ساختمان می‌توان بهره جست که در برابر آتش مقاوم باشد و نسوزد واگر هم سوخت، گاز سمی تولید نکند.


تولید

در تولید پلاستیک‌ها، در مرحله‌ای که مونومرها را بهم می‌چسبانند تا تشکیل پلیمر دهد(پلیمریزاسیون) ، دو روش معمول است:

 ۱ـ غلیظ کردن

 ۲ـ افزایشی

در روش تغلیظ، مجموعه مونومرها یا گروهی از آنها، با یکدیگر بصورت شیمیایی پیوند برقرار می‌کنند. در این مرحله، اغلب آب یا الکل یا اسید کلریدریک بعنوان محصول فرعی تولید می‌شود.

در روش افزایشی ، مونومرها بصورت انتها به ابتدا به یکدیگر می ‌چسبند و این تکرار پیوندها منتهی به ایجاد یک ساختار خطی زنجیری می‌گردد که دارای شاخه‌ها و اتصالات جانبی نیز می‌باشد.

پلاستیک


تولید محصولات پلاستیکی

محصولات پلاستیکی در سه مرحله تولید می‌شوند. (گاهی دو مرحله را با هم انجام می‌دهند که در نتیجه مراحل تولید این محصولات به دو مرحله کاهش پیدا می‌کند.) ابتدا مواد خام به ترکیبات اصلی پلاستیک تبدیل می‌شوند: دانه، پودر یا مایع.

این ترکیبات جدید با یکی از دو روش تغلیظ یا افزایشی بصورت ورق یا قشری نازک ، لوله، میله و اشکال دیگر بحالت جامد یا نیمه جامد در می‌آید . در این روش ، معمولاً پلاستیکها با یک یا دو ماده دیگر نیز ترکیب می‌شوند تا خواص فیزیکی مورد نیاز محصول ،ایجاد گردد.

بعنوان مثال برای بهبود خاصیت روانی، به آنها مواد روان کننده می‌زنند. گاهی از مواد پر کننده استفاده می‌کنند. جهت افزایش مقاومت از الیاف (که در مبحث گچ ، تحت علم مواد مرکب توضیح داده شد.) بهره می‌‌گیرند.

در نهایت پس از افزودن مواد مختلف به پلاستیکها ، معمولاً آنها را قالب می‌گیرند تا به شکل دلخواه در آید. روشهای قالب‌گیری بسیار متنوع و مختلف است؛ مانند قالب‌گیری با تزریق، با دمیدن، با فشار، با چرخاندن، با استفاده از روشهای بیرون راندن (مانند آنچه در دستگاه Exruder در تولید آجر انجام می‌گیرد) و ریخته‌گری.


کاربرد در صنعت گچ

پلاستیک در صنعت تولید گچ ساختمانی نیز دارای کاربرد بسیار فراوان است بطوریکه بخش عمده بسته بندی محصولات گچی توسط کیسه های پلاستیکی از جنس پلی پروپیلن انجام می‌گیرد.


خواص

پلاستیکها دارای خواص مکانیکی و فیزیکی بسیار با ارزشی هستند. یکی از نکات جالب توجه، تنوع زیاد در خواص و بعبارتی گستردگی دامنه تنوع خواص در آنهاست و دقیقاً همین مسأله سبب بهره‌برداری زیاد از پلاستیکها شده است.

دامنه وزن مخصوص پلاستیکها از ۱۰ شروع و به ۲۴۰۰ ختم می‌شود. هنگامیکه پلاستیکها با تار تقویت شونده، مقاومت فشاری به ۱۲۰۰ تا ۲۰۰۰ و مقاومت کششی به ۱۰۰۰۰ می‌توان برسد. (این عدد را با مقاومت کششی فولاد که در حدود چهار هزار تا پنج هزار کیلوگرم بر سانتیمتر مربع است ، مقایسه کنید).

گچ پلیمری
خرید آنلاین گچ
گچ گیپتون
فهرست
error: این محتوا تحت حفاظت است