گچ

مولیبدن

فلز مولیبدن چیست؟

فلز مولیبدن – مشخصات خواص و کاربرد فلز مولیبدن

مولیبدن

نام مولیبدنیم Molybdenum از واژه یونانی (Molybdos) به معنی شبیه سرب گرفته شده است. زیرا مولیبدنیم به صورت آزاد درطبیعت یافت نمی‌شود. فراوانی مولیبدنیم در پوسته زمین ۰٫۰۰۷% می‌باشد.

این عنصر در سال ۱۷۷۸ توسط Carl Wilhelm Scheele دانشمند سوئدی کشف شد اما تا چند سال پس از آن، مولیبدنیت تنها در حد آزمایشگاهی کار می شد. نخستین کاربرد اصلی مولیبدن در جنگ جهانی اول بود. در آن زمان مولیبدن به فولاد افزوده می شد و نتیجه آن تولید فولادهای مقاوم در حرارت های بالا بود که در زره پوش ها و موتور هواپیماها استفاده می‌شد.

مولیبدنیم فلزی است به رنگ سفید متمایل به خاکستری یا سفید- نقره‌ای با نماد Mo، عدد اتمی ۴۲، وزن مخصوص ۲۲/۱۰ گرم بر سانتی متر مکعب، سختی ۵/۵ در مقیاس موس، خیلی سخت، دارای بیشترین نقطه ذوب در بین عناصر، نقطه جوش ۴۶۱۲ درجه سانتیگراد و نقطه ذوب ۲۶۱۷ درجه سانتی گراد. مولیبدنیم در گروه ۶(VI) جدول تناوبی به عنوان Transition Metals بوده و در دوره ۵ قرار دارد.

این عنصر بعنوان یک عنصر انتقالی دارای ظرفیت های ۲،۳،۴،۵،۶ می باشد. در حالت توده ای این عنصر دارای خواص فلزی تیپیک و رنگ سفید نقره ای درخشنده می باشد. حالت پودری مولیبدن به رنگ خاکستری تیره است.

این فلز خاکستری یا گرد سیاه که به‌صورت آزاد در طبیعت یافت نمی‌شود کانی‌های آن به‌صورت مولیبدنیت در طبیعت قابل مشاهده بوده که به‌صورت گرد، از اشتعال‌پذیری بالایی نیز برخوردار است. در حال حاضر تولید سالانه مولیبدن در کشور بین ۶ تا ۷هزار تن بوده که از معدن مس سرچشمه به ‌صورت سولفور مولیبدن استحصال می‌شود.

مولیبدنیم دارای شبکه کوبیک centered – body با nm 31472/0= G است


کانی ها

مولیبدنیت – Molybdenite

کانی اصلی و اقتصادی مولیبدنیم، مولیبدنیت با فرمول (MoS2) می‌باشد. این عنصر عموماً بصورت مولیبدنیت در طبیعت رخ می دهد. مقادیر ناچیزی از این عنصر نیز به همراه فلزات دیگر که خواص شیمیایی مشابه دارند، یافت می شود.

ولفنیت – Wolfnite

این کانی با فرمول (PbMoO4) که در منطقه اکسیداسیون کانسارهای مولیبدن دیده می‌شود.

پوولیت – Powellite

این کانی با فرمول (CaMoO4) که در منطقه اکسیداسیون کانسارهای سولفیدی مولیبدن در بسیاری از مناطق دنیا یافت شده است. پوولیت یک مولیبدات کلسیم است که از مولیبدنیت در کانسارهای حاوی شئیلیت CaWO4 تشکیل می شود. در این کانی تنگستن تا ۱۰ درصد می تواند جایگزین مولیبدن گردد.

فری مولیبدنیت – molybdenite Feri

این کانی با فرمول (Fe MOP12. 8 H2O ) محصول اکسیداسیون مولیبدنیت در حضور آهن Ш (سه ظرفیتی) می باشد. مولیبدنیت منبع اولیه اقتصادی مولیبدن می باشد. در صورت افزایش تقاضا جهت مولیبدن منابع دیگر همچون ولفنیت، پوولیت و فرعی مولیبدیت ممکن است از اهمیت تجاری برخوردار گردند.

مولیبدیت – Molybdite

مولیبدیت با فرمول شیمیایی (MoO3) نشان داده می شود.
سایر کانیهای مولیبدن شامل آکرماتیت، بلونزیت، چیلاژیت، ائوسیت، ایلسمانیت، ژوردیسیت، کواک و نییت، لیندگرنیت و پانریت می باشد. کانیهای اخیرالذکر از اهمیت تجاری برخوردار نیستند.


اصول استخراج مولیبدن به چه شکلی است؟

چون قسمت معظم ماده معدنی این فلز از نوع سولفور آن یعنی MoS2 می باشد واین ماده معدنی بسهولت و آسانی در ماشین های فلوتاسیون تغلیظ می گردد لذا آنرا بصورت پر عیار شده که حاوی ۸۵ الی ۹۰%MoS2 است در آورند وسپس در کارگاه متالورژی آن را در ماشین های تشویه مکانیکی مانند هرشوف ویا ماکدوگال تشویه می نمایند تا اینکه سولفور مولیبدن به صورت اکسیدان در آید آنگاه از اکسیدان فرو ملبدنم Fero molybdenum می سازند.

رطوبت موجود در کنسانتره Mo به میزان ۱۰-۸% است . این رطوبت بایستی در حین خشک کردن ( و چربی زدایی ) از کنسانتره ورودی خارج شود . کنسانتره ورودی در کیسه های پلاستیکی داخل بشکه های آهنی به وزن kg 300  ( وزن خالص ) قرار گرفته و پس از حمل دستی به مخزن کنسانتره ( با استفاده از جرثقیل سقفی یا نوار نقاله ) به داخل کوره خشک کن شارژ می گردد . هوای گرم خشک کن می تواند از هوای گرم ، گرم کن الکتریکی و یا خشک کن با بستر ثابت تأمین شود . بدلیل اینکه اندازه ذرات کنسانتره مولیبدن۱۰۰% زیر مش ۴۰۰ است ، خشک کن با سوخت فسیلی انتخاب شده است زیرا این تجهیزات ، ساختمانی ساده داشته ، عملیات و تعمیرات آنها آسان بوده و در شرایط واقعی تلفات غبار کمی داشته و مصرف انرژی آنها نیز کم است.


فرو مولیبدن

معمولا فولادهای مولیبدن دار را بوسیله اضافه نموده مقادیر جزئی از فرو مولیبدن می سازند چون فرو مولیبدن در حدود ۵۰ الی ۶۵% Mo در بر دارد. برای ساختن فرومولیبدن ابتدا اکسید مولیبدن را پس از تشویه وبر طرف نمودن گوگرد زیادی آن با آمونیاک در آمیزش در می آورند تا مبدل به مولیبدات آمونیاک(Ammonium Molybdate) شود.

در اثر گرما آمونیاک از بین رفته اکسید مولیبدن حاصل می شود. آنگاه این اکسید را در کوره الکتریکی با زغال و آهن احیا می کنند و فرو مولیبدن بدست می آید.

به غیر از فرو مولیبدن یک محصول دیگر موسوم به مولیت Molyt را هم که مولیبدات کلسیم می باشد می سازند و آن را در دادن مولیبدن به فولاد به کار می برند.

معمولا اکسید مولیبدن تشویه شده را با مقداری پودر آهک خالص وسیلیس در کوره الکتریکی حرارت می دهند تا اینکه محلول مولیت به دست آید.

یک نوع دیگر اخیرا مرسوم شده، مولیبدنیت پر عیار شده را با قیر و نفت سیاه غلیظ مخلوط و خشک می کنند وبه شکل بریکت در می آورند و به همین صورت در کوره های فولاد سازی و آهن گدازی به کار می برند.


معادن فلز مولیبدن

کشورهای چین، ایالات متحده امریکا، شیلی، کانادا، ارمنستان و روسیه بیشترین میزان ذخایر مولیبدنیم دنیا را به خود اختصاص داده اند.


کاربردهای مولیبدن

مولیبدن بیشتر بعنوان فلز آلیاژی در فولاد، آهن ریخته گری و ابرآلیاژها به منظور افزایش سختی پذیری، مقاومت، شدت و مقاومت در برابر زنگ زدگی استفاده می شود.

مولیبدن به عنوان رنگدانه از قرمز- زرد تا نارنجی قرمز روشن در رنگ سازی، جوهرها، پلاستیک ها و صنایع لاستیک استفاده می‌شود. دی سولفاید مولیبدن یک روان‌کننده (روغن) یا گریس خوب در دماهای بالاست.

موارد استعمال دیگر مولیبدن در ساختن دواجات شیمیایی از قبیل مولیبدات آمونیاک است .

گچ پلیمری
خرید آنلاین گچ
گچ گیپتون
فهرست
error: این محتوا تحت حفاظت است