گچ

موزاییک

موزائیک چیست و انواع موزاییک چگونه ساخته می شود؟

موزاییک کف پوشی است متراکم، در حقیقت یک جور بتن یا قطعه سیمانی است که تراکم خود را یا از طریق فشار پرسی و یا از طریق لرزش به دست می آورد و از ماسه، سیمان، سنگ دانه، پودر سنگ و آب ساخته شده و در ابعاد و طرح های گوناگون وجود دارد.

به طور کلی موزاییک از دو سطح تشکیل شده است:

۱- لایه رویه و یا رنگ موزاییک

این لایه که نقش موزاییک را تشکیل میدهد و در آن از پودر سنگ، سیمان، آب و از ترکیبات دانه بندی شده و رنگی استفاده شده است.

۲- لایه زیرین یا نارین

این لایه از موزائیک دارای ضخامت بیشتری نسبت به لایه رویه می باشد نقش تحمل فشار را نیز بر عهده دارد و مانند لایه رویه از سیمان، آب و ماسه تشکیل شده است.


تاریخچه

واژۀ موزائیک به معنی نقش یا تصویری است که از چیدن تکه های کوچک رنگی سنگ، شیشه، سرامیک، کاشی و … در کنار یکدیگر تشکیل می گردد. حتی می توان از تکه های کاغذ و یا هر چیز دیگری استفاده نمود. شیشه های رنگی و سنگها در گذشته بیشترین استفاده را داشته اند و امروزه می توان علاوه بر آنها از سرامیک، کاشی و مواد جدیدی که تحت نام های مختلف به همین منظور تولید می شوند استفاده کرد.

شیشه در گذشته های بسیار دور گرانبها بوده و جنبۀ تزئینی داشته است و امروزه با اینکه انبوه، ارزان و متنوع در رنگ تولید می شود، بعد هنری خود را از دست نداده بلکه وارد عرصۀ نوین طراحی و معماری شده است.

در معماری قدیم ایران پنجره ها با پاره های کوچک شیشه رنگی در انواع نقش های زیبای هندسی و غیر هندسی تزئین می شدند. برخی از این پنجره ها اورسی نامیده می شوند. نمونه های این پنجره ها را می توان در کاخ گلستان مشاهده کرد. این هنر که از عصر باستان همواره جزئی از زندگی بشر بوده است، چشم اندازهای زیباتری را برای زندگی فردا ایجاد خواهد کرد.

هنر موزائیک نیز بیش از همه در معماری سرزمین ایران و به خصوص در بناهای مذهبی به کار گرفته شده است. این هنر در به وجود آوردن فضاهای رنگارنگ تأثیر بسزایی بر بیننده دارد. اکتشاف خشت های لعاب دار چغازنبیل، جام موزائیکی مارلیک که متعلق به هزارۀ اول پیش از میلاد است و آجرهای لعاب دار رنگین و منقوش به جا مانده از زمان هخامنشیان، همگی حکایت از قدمت این هنر در ایران دارد.همچنین به عنوان نمونه ای از آثار پس از اسلام می توان از مسجد شیخ لطف الله در اصفهان نام برد.

متاسفانه علی رغم پیشینه این هنر در ایران، در این زمینه در معماری امروز کشورمان کمتر فعالیتی صورت گرفته و جایگاه این هنر در اطراف ما خالی است و حتی می توان گفت جایگاه قدیمی خود را نیز از دست داده است، چنانکه تقریباً امروزه در بناهای جدید موزائیک و شیشه رنگی دیده نمی شود.

موزاییک پرسی


زیبایی در ایجاد و ارزش نهادن به فضاهای مختلف

هنگامی که قطعات کوچک و رنگین شیشه، سنگ، یا کاشی کنار هم قرار می گیرند و تصاویر گوناگون یا طرح های تزیینی پدید می آید، به این کار موزائیک گفته می شود؛ این هنری باستانی است که همواره در حال کشف مجدد است. در این پیدایی دائمی، موزائیک به عنوان یک هنر تزیینی چون نقش روی دیوار، آشنا ولی پیش پا افتاده می نماید تا بالاخره در دستان چیره دست یک هنرمند قرار گیرد، آنگاه این بیان هنری به طراوت و تازگی ذهن خالق آن خواهد شد.
قطعات سنگی ای که برای یک طرح موزائیک کف به کار می روند آن قدر کوچک هستند که این طرح موزائیک در واقع نقاشی با سنگ محسوب می شود و از این رو موزائیک کف ، پا را بسیار فراتر از محدوده های این رسانه گذاشته است. امروزه موزائیک ها را به همان طریقی درست می کنند که روزگاری به عنوان مواد کفپوش در پومپئی به کار می رفت. بدین ترتیب که قطعات کوچک سنگی را برداشته و با دست در ملات قرار می دهند. این روش فوق العاده ساده از لحاظ طراحی انعطاف پذیر محسوب می شود و به همین خاطر کفپوش های موزائیک را دائماً در لبه برش سبک فضاهای داخلی قرار می دهد. بنابراین جای تعجب نیست موزائیک که در تمام دوره ها از عهد باستان گرفته تا به حال استفاده می شده و نمایانگر قدرت صاحب خانه بوده است، همواره کفپوشی والا و مظهر عشق به سبک های نوین شمرده شده؛ حتی امروزه نیز تفاوتی حاصل نشده : کفپوش های موزاییک به طور مرسوم دارای رنگ ها و طرح های بی حد و اندازه ای هستند.


آماده

روشی ارزان تر برای پوشش کف؛ استفاده از موزائیک های آماده برای خلق مرزها و عناصر تزیینی است. پس زمینه مشبک می تواند برای هرگونه پوشش کف استفاده شود؛ گرچه استفاده از سنگ رایج تر است. امواج پیچشی، درختان مو یا برگ های پاییزی برخی اوقات حاشیه یک طرح ساده را تشکیل می دهند. می توانید با تدبیر و تمهیدی که می اندیشید، عناصر تزیینی موزائیک را داخل کاشی های سرامیک یا حتی درون کفپوش های چوبی درج نمایید تا در کل یک جنس مخلوطی مطابق با سلیقه تان به وجود آید.

مثلاً شاید تمایل داشته باشید تصویری رنگی در کف آشپزخانه نقش بزنید. احتمالاً قطعه ای موزاییک به رنگ کفپوش های ورودی می تواند حروف اول اسم صاحبخانه را بر خود داشته باشند که این نیز موقعیت برجسته و والای صاحبخانه را می رساند. یا در نظر بگیرید چه هیجان انگیز خواهد شد اگرموزاییک های شیشه ای داخل قطعات سنگ مرمر قرار گیرند. این قطعات شیشه ای مانند جواهری گرانبها از سطح کدر و مات اتاق بازتاب می کنند. در واقع هیچ محدودیتی وجود ندارد. موزاییک ها همان قدر به آرامی بر کف حمام جای می گیرند که بر کف اتاق پذیرایی.

همچنان که می توانید وسایل و لوازم مختلف را با افزودن چیزهای مناسب غنا بخشید، این مطلب درباره کف اتاق نیز صادق است که می تواند با موزاییک آراسته شود، اما تصاویر سنگی چند منظوره تر از لوازم پارچه ای هستند؛ در یک ترکیب شورانگیز، قطعات کنار هم ردیف شده موزائیک می تواند مانند یک ستاره نقشی محوری در طراحی کف اتاق ایفا کند. معدودی از طرح های کف ، حالتی پر اقتدار بسان کف های تماشایی تشکیل شده از سنگ های رنگی دارا هستند. اگر خواهان طرحی رنگی و ظریف هستید، قطعات موزاییک را برای پوشش کف مد نظر قرار دهید.


تک لایه چیست؟

موزاییک های تک لایه به موزائیک هایی با ضخامت ۱۷ میلیمتر گفته میشود که تنها با فشار پرس بیش از ۷۵۰ تن قابل تولید میباشد. این نوع موزاییک با وزنی بسیار کمتر از موزاییک های معمولی برای استفاده در سالن ها و پشت بام منازل بسیار مناسب میباشند. تکنولوژی تولید این نوع موزاییک عموما مختص به دستگاه های ساخت ایتالیا و آلمان میباشد.

این نوع موزاییک علاوه بر استحکام بالا و جذب آب بسیار پایین هرگز دچار تغییر رنگ یا یخ زدگی نمیشود و میتوان گفت مطمئن ترین انتخاب برای فرش کردن پشت بام میباشد.


روشهای تولید

تولید موزاییک به چند روش مختلف انجام می‌پذیرد که در ادامه به بررسی دو مورد از مهم ترین این روش‌ها خواهیم پرداخت:

روش پرسی

در این مورد اعمال فشار با استفاده ازدستگاه پرس باعث ایجاد تراکم در موزائیک می شود. که این فشار بسته به ابعاد و نوع سنگ دانه های به کار رفته متغییر می باشد. موزاییک هایی که از این طریق تولید میشوند حتما نیاز به ساب خوردن دارند.( دو قشری)

روش ویبره ای

در این مورد اصلا فشاری وجود ندارد وعمل تراکم و یکنواخت سازی به کمک دستگاه لرزاننده انجام می گیرد و معملا به علت داشتن سطحی صاف نیاز به ساب ندارد اما نوعی از موزائیک های ویبره ای هستند که درآنها سنگ تزیینی به کار رفته است و عمل سایش بر روی آنها انجام می گیرد.( تک قشری)

موزاییک


انواع مختلف

موزاییک‌های گرانیتی و معمولی

موزاییک‌های ویبره ای

موزاییکهای تک لایه ای بدون ساب خوردن وفشار پرسی می باشد و برای تولید آن به دستگاه های پیچیده ای نیاز ندارد. تنها یک همزن ،یک دزاتور ( پیمانه کن ) ویک تسمه نقاله به طول ۱۰_۱۲ مجهز به ویبراتور کافی است .

روش تولید آن بدین ترتیب است که مواد پساز مخلوط شدن توسط پیمانه کن به میزتن مورد نیاز هر قالب ، درون قالبهای لاستیکی ریخته می شوند و بر روی نوار نقاله قرار می گیرند که این نوار لرزان است و باویبره کردن مواد باعث خارج شدن هوای از بین مواد موزاییک می شود و قالب ها را به مدت ۵ ساعت می گذارند خشک شود سپس قالبها را جدا می کنند و موزاییک ها را درون آب می خوابانند و بعد بسته بندی می کنند.

موزاییک‌های شسته

تولید این موزاییک مانند موزاییک های گرانیتی و معمولی می ماند با این تفاوت که مدتی که موزاییک در گرم خانه می مانند تاآب فیزیکی خود را از دست بدهد ۵ساعت می باشد و پس از آن در زمان ساب نیز به صورت متفاوتی بابا موزاییک عادی ساب می خورند بدین گونه که در دستگاه ساب آنها به جای کله های ساب (سنگ سمباده) فرچه های سیمی است که در ۳مرحله که به ترتیب از زبر به نرم قرار گرفته اند موزاییک ها را پرداخت می کنند ودر زمان ساب نیز آب با فشار بر روی موزاییک ها پاشیده می شود.

موزاییک‌های تک لایه ای

نوع دیگر موزاییک وجود دارد که بیشتر درکشورهای آلمان و ایتالیا تولید شده و استفاده می شود .این موزاییک تک لایه بوده وبه علت وزن کم در ساختمانهای چندین طبقه ازآن استفاده می شود این نوع موزاییک فاقدقسمت زیرین یا نارین است و در آن سنگ دانه های بسیار ریز استفاده شده است ولی به طورکلی روش تولید آن مانند موزاییک گرانیتی می باشد و در قسمت پرس نیز در زیر پرس کانالهایی وجود دارد که بر روی آن  است که پرس شده و آن کاملا خارج می‌شود.


طبقه بندی بر اساس شکل ظاهر و نمای سطح رویه

موزاییک سیمانی

موزاییکی که در سطح رویه فاقد سنگ دانه های تزئینی است و تنها دارای شیار و طرحهای ساده است.

موزاییک سنگ دار

موزاییکی است که در سطح رویه ی آن ازسنگ های تزئینی استفاده شده است و به ۳صورت شیاردار(طرح دار)، صاف، شسته ساخته می شود و برحسب اندازه و قطر دانه های سنگی قابل مشاهده به ۵دسته تقسیم می شوند.

موزاییک شیاردار

موزاییکی است که در سطح رویه آن به اشکال مختلف دارای فرورفتگی و برجستگی بوده و به عنوانه فرش کف پیاده رو و محوطه استفاده می شود.

موزائیک شسته

موزائیکی است که در سطح آن دانه های شنبه صورت برجسته نمایان است.

موزائیک پلاکی

موزائیکی است که در سطح رویه آن مصال حساختمانی سخت و صیقل پذیر وجود دارد و اندازه این سنگها برحسب ابعاد موزائیک متفاوت است و به صورت صاف ساخته می شود.

گچ پلیمری
خرید آنلاین گچ
گچ گیپتون
فهرست
error: این محتوا تحت حفاظت است