زمان گیرایش گچ (زمان گیرایی و خشک شدن)، همان زمان اولیه و نهایی (ثانویه) انواع گچ‌های ساختمانی پس از مخلوط کردن با آب با نسبت های حجمی و وزنی مشخص است.
| نوع محصول | زمان گیرایی اولیه | زمان گیرایی نهایی |
| گچ زیر کار | ۵ دقیقه | ۱۰ دقیقه |
| گچ خاک آماده | ۵ دقیقه | ۱۰ دقیقه |
| گچ سفید کاری | ۵ دقیقه | ۱۰ دقیقه |
| گچ میکرونیزه | ۵ دقیقه | ۱۰ دقیقه |
| گچ گیپتون | ۱۵ دقیقه | ۳۰ دقیقه |
| گچ پلیمری پاششی BASE | ۶۰ دقیقه | ۱۲۰ دقیقه |
| گچ پلیمری پاششی MAX | ۱۲۰ دقیقه | ۲۴۰ دقیقه |
| گچ پلیمری دستی BASE | ۱۵ دقیقه | ۳۰ دقیقه |
| گچ پلیمری دستی MAX | ۶۰ دقیقه | ۱۲۰ دقیقه |
| گچ پلیمری ساتن BASE | ۱۵ دقیقه | ۳۰ دقیقه |
| گچ پلیمری ساتن MAX | ۱۲۰ دقیقه | ۲۴۰ دقیقه |
- برای ساخت ملات، درصورتی که نسبت ترکیب آب و گچ بطور استاندارد رعایت شود، زمانی گیرایی ثبت شده در جدول بالا بدست می آید.
- داده‌های فنی بیان شده در شرایط استاندارد آزمایشگاهی ارزیابی شده است. در شرایط کارگاهی امکان تغییرات وجود دارد.
تعیین زمان گیرش (گیرایی)
تعیین زمان گیرش گچ به روش‌های مختلفی انجام میشود. این روش‌های تعیین زمان گیرش گچ (آزمایش های تعیین زمان گیرش گچ) به نوعی طراحی شده‌اند که با استفاده از آنها میتوان زمان گیرش اولیه و زمان گیرش ثانویه (زمان گیرش نهایی) گچ را تعیین نمود.
معروفترین این آزمایش‌ها که با استفاده از آنها میتوان زمان گیرش گچ را محاسبه کرد آزمایش کاردک و آزمایش با دستگاه وی کات میباشد. آزمایش کاردک برای تعیین زمان گیرش گچ با توجه به اینکه با ابزار و وسایل ساده قابل انجام میباشد، مورد استفاده بیشتری برای تعین زمان گیرش داشته اما نتایج آن باز نظر دقت در سطح پایین تری نسبت به نتایج آزمایش با دستگاه وی کات قرار می‌گیرد. بطور استاندارد برای تعیین زمان گیرایی گچ ساختمانی از این ۲ روش استفاده میشود.
کاهش زمان گیرش گچ
گچ زودگیر
برای کاهش زمان گیرش گچ راه های مختلفی وجود دارد.
گاهی با افزودن بعضی از مواد معدنی، گچ را زود گیر می کنند. انجام این فرآیند به شرح زیر است:
- اگر ۰٫۵ درصد وزن گچ به آن سنگ نمک طعام NaCl اضافه کنیم آن را زودگیر کرده و زمان گیرش آن به ۵ دقیقه کاهش خواهیم داد.
- اگر از ۱% تا ۴% وزن گچ به آن نمک طعام NaCl اضافه کنیم زمان گیرش آن به ۲٫۵ دقیقه میرسد. حال اگر مقدار زاج سفید به گچ اضافه کرده و آن را تا ۵ درصد برسانند. ملات گچ زودگیر شده و زمان آغاز گرفتن آن به ۷ دقیقه میرسد.
افزایش زمان گیرش گچ
گچ دیر گیر
برای استفاده از اندودهای گچی برای نمای خارجی ساختمان باید سنگ گچ را پخته و آسیاب کنند تا به صورت کاملاً پودر در آید. سپس این پودر گچ را با محلول زاج به صورت خمیر در آورده (زاج سفید از سولفات آلومینیوم و پتاسیم به دست می‌آید) این پودر سفید، تاب ملاتش بیشتر از گچ زود گیر است و برای اندود گرمابه و جاهای نمناک و نماهای خارجی ساختمان به کار میرود.
- گاهی با افزودن بعضی مواد گچ را دیرگیر میکنند.
همانطور که در بالا اشاره گردید اگر درصد نمک طعام را هر وقت اضافه کنیم زمان گیرش به تعوق می‌افتد و گچ دیرگیرتر میشود، به طوری که با افزودن ۱۰% نمک طعام NaCl شروع زمان گرفتن گچ به ۱۲ دقیقه میرسد.
- افزودن زاج سفید نیز گچ را دیرگیرتر می‌نماید.
- سریش نیز گچ را دیرگیر تر می‌نماید به طوری که اگر از ملات گچ از ۱ تا ۶ درصد وزن آن سرریش اضافه کنیم آغاز گرفتن گچ از ۱۲ دقیقه تا ۲۸ دقیقه به تاخیر می‌افتد. (سریش نوعی چب گیاهی است که در صنعت صحافی به وفور مورد استفاده قرار می‌گیرد) در قدیم که اتاق‌ها را کم تر نقاشی مینمودند مقداری سرریش به آب ملات گچی که جهت سفیدکاری در مورد مصرف قرار می‌گرفت اضافه نموده تا هنگام تکیه دادن به دیوار لباس تکیه دهنده را کثیف نکند.
- با اضافه کردن ۰٫۵ تا ۱% وزن گچ براکس به فرمول H2O و Na2B4O7 زمان آغاز گرفتن گچ را از ۱٫۵ دقیقه تا ۱٫۵ ساعت به تاخیر می‌اندازند.
- مصرف آب گرم اما، تاثیر چندانی در زمان گرفتن گچ ندارد. اما آب گرم نسبت به آب سرد زمان گیرایی را کمی تغییر میدهد.
- در صورتی که به ملات گچ از ۰٫۵ تا ۵ درصد وزن گچ، ابریشم سریشم اضافه می‌نماییم زمان آغاز سخت شدن آن را یک دقیقه تا ۲ ساعت به تاخیر می‌افتد.
- اگر تا یک درصد وزن گچ به آن زاج اضافه کنیم زمان گرفتن آن تا ۱۵ دقیقه به تاخیر می‌افتد.
بطور کلی نیز باید این نکته را متذکر شده که امروزه شرکت های تولیدکننده مواد شیمیایی، محصولاتی را بصورت پودری تولید کرده‌اند که با افزودن آن با نسبت‌های حجمی و وزنی مشخص به پودر گچ میتوان زمان گیرش گچ را تا هر مقدار دلخواه افزایش یا کاهش داد.
قیمت گچ را در وبسایت کارخانه ببنید و یا جهت استعلام قیمت گچ سمنان معمولی و قیمت گچ پلیمری با واحد فروش کارخانه ما تماس بگیرید.
تصاویری از مراحل آماده سازی ملات گچکاری
همانطور که در عکس های زیر مشاهده میکنید ابتدا آب در ظرف ریخته شده و سپس پودر گچ را به آن اضافه میکنیم. در نظر داشته باشید فاصله بین زمان گیرایی اولیه و گیرایی ثانویه (نهایی)، زمان استفاده از گچ و انجام گچ کاری است.
زمان گیرایی اولیه و نهایی (ثانویه) انواع گچ پلیمری
بطور کلی زمان گیرایی گچ‌های پلیمری (گیپتون، گچ پلیمری دستی، گچ پلیمری پاششی و گچ پلیمری ساتن) بالاتر از گچ‌های معمولی ساختمانی است و گچکار فرصت بسیار بیشتری برای اصلاح کار خود در فرآیند انجام گچکاری دیوار، ستون و سقف دارد.
در لینک های زیر میتوانید اطلاعات بیشتری در مورد انواع گچ‌های پلیمری بدست آورید.
افزودنی‌های گچ
با اضافه کردن مواد مختلف به گچ میتوان زمان گرفتن آن را کندتر کرد. این مواد مانع تماس نزدیک مولکول های گچ به یکدیگر شده و تشکیل بلورها را به عقب می‌اندازند. برخی از این افزودنی‌های گچ عبارتند از:
- خاک رس به میزان حدود ۵ تا ۱۰% وزن گچ.
- گرد آهک شکفته به میزان حدود ۱۰% وزن گچ نیز یکی از افزودنی های گچ برای کندگیر شدن ملاتهای گچی میباشد.
- براکس (برات ناتریم) به میزان حدود ۰٫۵ تا ۱% وزن گچ (میزان ۱% از براکس آغاز زمان گرفتن گچ را تا ۹۰ دقیقه بالا می‌برد).
- سریشم (نوعی چسب حیوانی – Animal Glue) نجاری به میزان حدود ۰٫۱ تا ۰٫۵% وزن گچ (میزان ۰٫۵% از سریشم نجاری آغاز زمان گرفتن گچ را تا ۱۳۰ دقیقه افزایش میدهد).
- سریش (نوعی چسب گیاهی – Vegetable Glue) به میزان حدود ۱% وزن گچ یکی دیگر از افزودنی‌های کندگیر کننده ملات گچ میباشد.
- زاج سفید به میزان حدود ۱% وزن گچ از افزودنی‌های گچ است که زمان گیرش ملات گچی زا افزایش خواهد داد. باید توجه داشت که افزودن بیشتر از ۱% تا ۵% زاج سفید، ملات گچ را تندگیرتر (زودگیر) می‌کند.
- نمک طعام (NaCl) نیز یکی از افزودنی‌های گچ است که به میزان ۲% و کمتر از آن ملات گچ را تندگیرتر می‌کند ولی بیشتر از ۲% تا ۱۰% وزن گچ، نمک طعام باعث کندگیرتر شدن گچ میشود.
- مواد دیگری نظیر ژلاتین، پروتئین های هیدرولیزه و کراتین (ترکیب پروتئینی که از شاخ و سم حیوانات تولید می شود) نیز باعث کندگیر شدن ملات گچ می‌شوند.
تکنیک‌های افزایش زمان گیرش گچ در کارخانه
جهت دستیابی به زمان گیرایی بالا در کارخانه و افزایش زمان گیرش انواع گچ ساختمانی روش‌های مختلفی وجود دارد که هر واحد تولیدی بنا به درخواست بازار و محصول تولیدی گیرش گچ را تغییر میدهد.
- استفاده از سنگ گچ خام با خلوص بالاتر
کنترل خلوص سنگ گچ خام حاصل از انفجار در معدن
- استفاده از سیستم پخت دو کوره
در این سیستم میتوان با تغییر دانه بندی سنگ گچ ورودی به کوره مواد نرم و کوره مواد درشت، به گیرش مورد نظر رسید. کارخانجات تولید گچ که سیستم تک کوره دارند نیز میتوانند جهت افزایش گیرش تغییراتی را در سبکه های کوره خود ایجاد تا سنگ گچ نرم سریعتر خارج شود و سنگ گچ درشت زمان بیشتری در کوره بماند و سطح تماس بیشتری با کوره پخت گچ داشته باشد.
- استفاده از افزودنی های کندگیر کننده
برخی از گچ‌ها به علت نوع پخت و نوع سنگ گچ، زمان گیرش پایینی دارند. در این صورت میتوان از مواد کندگیرکننده به میزان کم جهت رساندن گیرش گچ به حد استاندارد مورد نظر استفاده نمود.
در انتخاب افزودنی‌ها باید توجه کرد که :
افزودنی از لحاظ اقتصادی به صرفه باشد. یعنی قیمت کم ، درصد مصرف کم و تاثیر زیاد داشته باشد.
خواص دیگر گچ از جمله مقاومت گچ ، درصد جذب آب و دیگر موارد را تغییر ندهد و بر روی دیوار پس از اجرای گچکاری ترک نخورد.
محصول بدست آمده پس از ترکیب، از نظر مصرف کننده مورد تایید و دارای کیفیت بالاتری نسبت به سایر محصولات باشد.
- استفاده از سیلوی دم پخت
نگه داشتن گچ در سیلوی دم پخت باعث افزایش گیرش گچ میشود.
- تفکیک سیلوی ذخیره از سیلوی بارگیری
در برخی مواقع تولید گچ با گیرش پایین خارج از کنترل میباشد. مانند لحظات اولیه شروع تولید، لحظه بوجود آمدن نقص فنی و یا لحظاتی که برق کارخانه بصورت ناگهانی قطع میشود. در این صورت اگر در کارخانه سیلوی ذخیری گچ تولیدی از سیلوی بارگیری مجزا باشد میتوان گچ تولیدی در این لحظات را به این سیلو انتقال داد و ذخیره کرد. سپس گچ با گیرش مورد را تولید و با محصول قبلی ترکیب نمود و به سیلوی بارگیری هدایت کرد.
- استفاده از خاک کمتر در گچ‌های مخصوص گچ خاک
سنگ گچ ها درجه ۲ که در تولید گچ خاک (گچ مخصوص زیرکار) استفاده میشود، از جنس خاک‌های معمولی است که درصد ژیپسی کمی دارند و گیرش گچ‌ها را کاهش میدهند اما اگر خاک‌های موجود در کنار سنگ گچ از نوعی باشد که دارای ژیپس بیشتری است به افزایش گیرش گچ کمک می‌نماید.
۱ دیدگاه. پیغام بگذارید
[…] آزمون فیزیکی گچ به این صورت است که باید مواردی از جمله زمان گیرایی گچ، دانه بندی یا مش گچ، سفیدی گچ بررسی شود. محصولات گچی […]